Khám phá miệng núi lửa Chư B’luk

(TTO) - Rời khu du lịch thác Đraysap, men theo tỉnh lộ 684 vào huyện Krông Nô (Đắk Nông), rồi vượt qua 20km đường cấp phối đầy bụi bặm và dốc cao, trước mắt chúng tôi là ngọn núi lửa Chư B’luk. Ngọn núi nổi bật giữa triền đồi cằn cỗi, hoang vắng thuộc địa phận xã Buôn Choah. Từ đây vào chân núi chủ yếu là lối nhỏ trên nền đá gập ghềnh dài khoảng 2km và không ít lần phải băng qua những ngọn đồi thấp toàn đá bazan bọt (bọt khí nằm trong đá) được hình thành từ dòng nham thạch trong núi lửa tuôn trào xưa kia.

Ánh nắng chói chang, gió núi thỉnh thoảng thổi qua nhưng không đủ xua đi bức bối của cái nóng từ bãi đá bốc lên. Không gian yên vắng, hoang hóa như buổi chiều tà. Thật may, trên đường đi rất dễ bắt gặp những bụi cà chua chi chít trái chín đỏ, kích thước chỉ lớn hơn ngón tay cái nhưng hương vị chẳng khác cà chua vườn đã giúp chúng tôi vượt qua cơn khát và tạm quên bao nỗi mệt nhọc.

Huyền ảo những hang động

Rời khỏi bãi đá là nối tiếp con dốc thẳng đứng đến tận miệng núi lửa. Chúng tôi tiếp tục đi, một vài đoạn phải leo trèo đồng thời vừa nhoài người nắm bắt rễ cây hoặc mỏm đá hầu làm điểm tựa tiến lên đỉnh núi. Chúng tôi đặt chân tới đỉnh núi cao 593m so với mặt biển khi trời đứng bóng cũng là lúc sức đã cạn, mồ hôi chảy đầm đìa trên mặt. Biết bao cảm xúc lạ lùng liên tiếp dâng trào khi lần đầu tiên chiêm ngưỡng miệng núi lửa hình nón, đang hiện hữu trước mặt chúng tôi. Dulichgo

Lần theo những vách đá lòng chảo, chúng tôi từng bước xuống đáy miệng núi lửa với tâm trạng hồi hộp, lo lắng những tai ương khôn lường bất chợt xảy ra. Không gian càng lúc càng tối dần, âm u, tĩnh mịch. Lúc này chỉ cần một cánh chim tình cờ vụt bay cũng khiến khách phải giật mình, hoảng hốt.

Tuy nhiên, những gì chúng tôi nhìn thấy khi dừng chân dưới đáy lòng chảo thật thú vị. Đó là bãi đá bazan bọt nằm chồng chất trong khu vực chừng 100m2, xung quanh là những hang hốc tối om. Nhìn lên miệng núi lửa toàn là tán lá, cây rừng tranh tối tranh sáng che khuất tầm nhìn.

Từ đỉnh núi Chư B’luk, bấm máy định vị cầm tay GPS có thể thấy hệ thống hang động hình thành bởi dòng nham thạch phun, trong đó hang A1 được xem là gần núi lửa nhất. Riêng dòng chảy về hướng tây nam (thác Đraysap) khá mạnh nên hình thành vô số hang động lớn nhỏ khác nhau dài 25km. Và hang gần núi lửa nhất được đánh số là C9. Dulichgo

Phần lớn các hang dung nham có hình dạng ống nhưng mỗi nơi mang một nét độc đáo khác nhau. Nếu hang A1 nổi tiếng vì nhiều ngóc ngách, ngã rẽ trổ ra các hướng, thì cửa hang C9 xuất lộ trên ngọn đồi có độ cao 530m so mới mặt biển, hang cao nhất quần thể. Điều thú vị là hang này dài vỏn vẹn 200m thông nhau từ hai cửa luôn được ánh sáng trời rọi vào nên dễ tạo ảo giác là lòng hang rất ngắn. Ngoài ra nó còn sở hữu những vách đá đầy vết đá trượt trông khá ấn tượng.

Với hang C6, mới được đoàn chuyên gia Nhật Bản khảo sát vào dịp đầu năm 2015, lại mang vẻ đẹp rất riêng. Đây là một trong những hang hiếm hoi có hố khí tựa như giếng trời do khối khí thoát ra trong quá trình dòng nham thạch tuôn chảy. Nhờ thế, trong động được ánh nắng chiếu vào nên cảnh quan luôn lung linh, huyền ảo.

Trong hang động đẹp nhất Đông Nam Á

Trong ba ngày lặn lội vùng Krông Nô, tâm điểm mà chúng tôi muốn khám phá là hang C7 (dài 1.066,5m), được công nhận dài và đẹp nhất khu vực Đông Nam Á, rất hiếm người đặt chân tới vì xa xôi hiểm trở.

Dù được anh Nguyễn Thanh Tùng - hướng dẫn viên đoàn hỗn hợp Việt - Nhật khảo sát hang động núi lửa vùng Krông Nô - Đắk Nông cảnh báo về những hiểm nguy có thể gặp phải trong hành trình dài hơn 6km trong rừng đặc dụng Dray Sap trước khi đến C7, nhưng chuyến đi rừng không hẳn chỉ mang đến sự mệt nhọc và căng thẳng, ngược lại cực kỳ thú vị.

Bởi đây là dịp đắm mình vào thiên nhiên trong lành yên ả, lắng nghe âm thanh chim hót thánh thót trên cây và thi thoảng bắt gặp những chú sóc chuyền cành thoắt ẩn thoắt hiện như trêu chọc các vị khách đang hướng ống kính chờ bấm máy.

Ngay từ giây phút đầu tiên tiếp cận hang C7, tôi rất ấn tượng bởi hình dáng cửa hang tựa như miệng núi lửa: tròn trịa, bằng phẳng không như những hang khác thường thẳng đứng theo vách đá, cách hơn 10m về phía dưới là mảng xanh của cây môn rừng và dương xỉ phủ kín. Nhưng nghiệt ngã là nếu muốn xuống hang, chúng tôi buộc phải dùng thang dây loại nhỏ, ngoài ra không còn cách thứ hai.

Cuối cùng chúng tôi cũng lần lượt đạp lên thang dây và trải qua những giây phút căng thẳng tận cùng lúc đu mình đong đưa trong không trung do vụng về, thao tác sai kỹ thuật trước khi giẫm chân lên nền hang. Trước đó, khi tình cờ gặp chúng tôi ở hang C3 (chiều dài 594,4m, xếp thứ hai về độ dài khu vực Đông Nam Á), nhiều người trong đoàn khách đến từ TP.HCM cứ trầm trồ về vẻ đẹp hiếm có của cảnh quan dung nham trong hang.

Chị Thương (Q.10, TP.HCM) - một du khách trong đoàn - cho biết từng nghe nhiều về núi lửa, dung nham nhưng đây là lần đầu tiên trong đời chị tận mắt chiêm ngưỡng một hang động kỳ vĩ ngay trên đất nước mình, đồng thời bày tỏ hi vọng địa điểm này sớm được đưa vào tour du lịch Tây nguyên. Tuy nhiên, so với hang C3, hang C7 mà chúng tôi được khám phá còn đẹp và kỳ vĩ hơn nhiều. Dulichgo

Cách Chư B’luk - nơi nó tuôn trào - khoảng 5.030m theo đường chim bay và nằm ở độ cao 428m so với mặt nước biển, hang C7 hội tụ những nét đặc sắc hiếm thấy: từ hình dáng cửa hang, chiều dài, sự rộng lớn của lòng hang, những tầng địa mạo, họa tiết, nhũ đá, dấu vết cuộn xoắn phun ngược trên tường, trên nền hang hệt bề mặt dòng chảy dung nham cho đến hố khí, thảm thực vật thảy đều đẹp đến ngỡ ngàng.

Hệ thống hang động núi lửa vùng Krông Nô hội tụ đầy đủ các tiêu chí để thành lập công viên địa chất cấp quốc gia và hướng tới đề nghị UNESCO công nhận công viên địa chất toàn cầu nên rất cần bảo vệ nguyên trạng như một bảo tàng ngoài trời. Vì vậy trong khi chờ quy hoạch, chưa thể khuyến khích du lịch - Theo ông La Thế Phúc (giám đốc Bảo tàng Địa chất VN).

Theo Trần Thế Dũng (Tuổi Trẻ)
Du lịch, GO!

Vào động núi lửa lớn nhất Đông Nam Á

Vào động núi lửa lớn nhất Đông Nam Á

(TPO) - Ngay sau cuộc họp báo ngày 26/12/2014 ở Hà Nội công bố những kết quả nghiên cứu đầu tiên về hệ thống hang động đạt 5 kỷ lục Đông Nam Á vừa được phát hiện ở Đăk Nông, đoàn hợp tác nghiên cứu của các chuyên gia thuộc Hội hang động Núi lửa Nhật Bản và Bảo tàng Địa chất Việt Nam lập tức quay lại Tây Nguyên để tiếp tục khảo sát.

Cùng đoàn “độn thổ” vào họng núi lửa Chư B’luk, nhóm nữ phóng viên báo Tiền Phong đã có cuộc phiêu lưu kỳ thú bất ngờ.

Trưa ngày 27/12/2014, đoàn chuyên gia Nhật - Việt gần chục người vừa từ sân bay Buôn Ma Thuột về tới khách sạn đã “đụng” ngay nhóm nữ phóng viên báo Tiền Phong chờ sẵn xin… tháp tùng. Sau một hồi hội ý, Tiến sĩ Tachihara Hiroshi 76 tuổi trưởng đoàn đã chấp thuận và dặn dò chúng tôi chuẩn bị một số tư trang, dụng cụ cần thiết để đi cùng đoàn khảo sát.

Mê hang hơn mê vợ!

< Cảnh bên ngoài, phía Nam - Tây Nam ngọn núi lửa Chư B'luk.

Trên 2 chiếc ô tô băng qua chặng đường dài hơn 60 km từ trung tâm tỉnh Đắk Lắk vòng qua huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông, chúng tôi làm quen với ông Tachihara vui tính. Ông cởi mở tâm sự: Nghiên cứu về núi lửa là niềm đam mê tột bậc của ông. Dù đang mang trong tim 3 chiếc stent nong động mạch vành, ông vẫn mải mê thám hiểm hang động núi lửa tới 26 quốc gia, tới nỗi vợ ông đành bái bai chồng, bước sang thuyền khác. Trong chuyến du lịch Việt Nam năm 2007, anh Yoshida, một  thành viên Hội Hang động Núi lửa Nhật Bản tình cờ biết tin Đắk Nông có hang động núi lửa, đã mang một số hình ảnh tư liệu trở về cho Hội nghiên cứu. Sau 5 năm nghiền ngẫm chuẩn bị, đến năm 2012, Chủ tịch Hội Tachihara mới tổ chức được chuyến khảo sát hang động núi lửa đầu tiên tại Việt Nam.

Xe dừng lại giữa một vùng núi đồi hoang vắng vì đã chạm các thềm đá nham thạch phun trào. Để vào đến miệng núi lửa Chư B’luk và các khu vực hang mới phát hiện, chúng tôi phải đi bộ ngót chục cây số trên các lối mòn đầy đá basalt bọt lởm chởm, do dung nham nóng chảy từ miệng núi lửa phun ra, đã đông cứng lại thành đá. Dulichgo

Bóng chiều đổ dài, tới một ngã ba đầy lau lách hoang vu, đoàn chia thành 2 nhóm. Nhóm do anh Yoshida dẫn đầu gồm 4 người khỏe mạnh nhất sẽ thâm nhập trước vào hang C8, nghỉ đêm trong lòng hang. Nhóm 4 chuyên gia còn lại cùng chúng tôi và cậu phiên dịch Bàn Ái Cung ngược dốc thêm 2km nữa lên miệng núi lửa như lòng chảo khổng lồ Chư B’luk.

< Phút nghỉ ngơi trong hang động.

Trên “viền môi” núi lửa có độ cao so với mực nước biển khoảng 600m, nhìn toàn cảnh bốn phía trơ trụi đến tận chân trời, thỉnh thoảng lại có một chiếc xe cải tiến chất đầy gỗ chạy ra, ông Tachihara đau xót: Việt Nam chưa biết gìn giữ những di sản tự nhiên cho thế hệ con cháu sau này, để rừng bị chặt phá hết. Đây là hệ thống hang động núi lửa rất có giá trị về mặt khoa học địa chất, giáo dục thiên nhiên, tiềm năng du lịch...  Ý nghĩa và giá trị lớn biết bao!.

Bí ẩn “Hang Đền Thờ Lớn”

Ngày thám hiểm thứ hai, có thêm vài thành viên mới, chúng tôi chính thức “đổ bộ” vào hang C8. Tiến sĩ Honda Tsutomu - tân Chủ tịch Hội nổi bật trong bộ trang phục chuyên dụng vàng chóe, trông càng cao lênh khênh khi đi gần ông Tachihara - bây giờ là Chủ tịch Danh dự của Hội kiêm đại diện Dự án Hang động Núi lửa tại Việt Nam. TS Honda khẳng định: Dòng chảy dung nham có độ nhớt thấp phun trào từ miệng núi lửa Chư B’luk đã tạo thành rất nhiều hang động quanh khu vực thác Dray Sáp.

Trên quãng đường dài trầy trật về hướng Chư B’luk, một chiến sĩ huyện đội đề nghị được mang giúp Tachihara chiếc balô nặng, ông vui vẻ cảm ơn. Nhấm nháp những chùm cà chua dại chín mọng hái vội ven đường, tôi nhận ra thứ quả bé xinh này có tác dụng giải khát tuyệt vời hơn bất cứ thứ nước ngọt óc ách nào. Dulichgo

Miệng hang C8 há hốc đen ngòm hiện ra dưới vạt dây rừng đan xen dày đặc. Đây là động lớn nhất, mặt nền cao nhất trong toàn bộ hệ thống hang động dọc sông Sêrêpôk, nên các chuyên gia tạm đặt tên là Hang Đền Thờ Lớn.

Nằm ở lưng chừng núi, từ trên nhìn xuống cửa hang sâu, ngách bên phải như một miệng giếng thăm thẳm tối, ngách bên trái là một vòng cung đá xanh rờn dây leo chằng chịt. Nhờ những khối đá sụp lở ở một góc hang, chúng tôi có thể lần đi xuống mà không cần phải đu dây như lối vào động C7.

Đáy hang có nơi lô nhô thạch nhũ, có nơi lại ẩm ướt trơn trợt, rêu xanh và dương xỉ phủ đầy. Ở góc bằng phẳng nhất, đêm qua đoàn chuyên gia đã trải bạt dày làm nơi nghỉ ngơi và đặt các thiết bị đo đạc hang động như đèn soi chiếu, máy đo vẽ, túi ngủ, lương thực, thuốc men… Theo vệt đèn pin loang loáng, chúng tôi dò dẫm trên nền đá lởm chởm, tiến sâu vào các ngách hang mở theo nhiều hướng.

Nhiều người cho rằng nhũ đá trong hang động núi lửa không dồi dào và đẹp long lanh như nhũ trong hang động đá vôi. Tuy nhiên, sức hấp dẫn, sự đặc sắc về cơ chế hình thành cùng những giá trị khoa học độc đáo của hệ thống hang động núi lửa đồ sộ cỡ này thì không gì so sánh được. Trước hết, là do nó rất hiếm.

Trong những ngách hang sâu thẳm, tối đen, chúng tôi sững sờ chiêm ngưỡng vô số đốm sáng trên mặt đá lóng lánh như kim cương, những vệt dung nham cuộn chảy đã đông cứng muôn màu, những măng đá lô xô như bụt mọc. Thỉnh thoảng một đống vạt đá đổ từ trần hang ngổn ngang chắn lối, như cảnh báo nguy cơ vòm trần hang vẫn đang sụt lở, có thể  chôn vùi những kẻ không may bất cứ lúc nào.

Trong ngày, đoàn đã phát hiện thêm hai hang C9 và A2. Hang C9 cách miệng hang C8 khoảng 300 m, có nhiều chú dơi non phủ đầy lông tơ nâu mịn bám chặt trên trần. Thi thoảng vệt đèn pin lướt nhanh bỗng khựng lại, soi chụp tỉ mỉ những động vật lạ  mắt: Mấy chú nhện chân dài đầy lông lá, loài sên lạ có viền trắng xòe nở ở đầu các sợi râu như vành mũ, em cuốn chiếu sợ hãi cuộn tròn, mụ rắn cạp nia dài thườn thượt luồn nhanh không tiếng động…

Núi lửa Chư B’luk vẫn “còn… sống”?!


< Cuối đường hầm có vòm sáng dẫn ra một cửa hang khác.

Đoàn khảo sát không hề có khái niệm nghỉ Tết Dương lịch. Đến hết ngày đầu năm mới 1/1/2015, đoàn đã khảo sát và đo vẽ khá kỹ được 12 hang động. Trước khi trở về Nhật, đoàn dự kiến sẽ nghiên cứu thêm 10 hang mới. Chuyên gia nghiên cứu địa chất Lương Thị Tuất cho biết theo kết quả nghiên cứu sơ bộ, toàn khu vực Drap Sap (tiếng Ê Đê: Dray là Thác, Sap là Khói) từ xã Buôn Chóa đến xã Đắc Sôr, huyện Krông Nô trên diện tích dài 25km, rộng khoảng 5km, dự đoán có tới hàng trăm hang kích thước lớn nhỏ khác nhau, trong đó hơn 40 hang động đã được phát hiện. Dulichgo

Theo ông Honda Tsutomu, nhiều hang lộ rõ đặc trưng kiến tạo của quá trình phun trào núi lửa Chư B’luk  mới cách đây khoảng 3.700 năm. Nếu thời điểm phun trào cách đây trên 10.000 năm thì núi lửa đã chết. Nhưng ở độ tuổi này, thì núi lửa Chư B’luk vẫn còn…  sống!

< Loài sên lạ trên nền đá trong lòng động.

Nhận định chắc như đinh đóng cột của Chủ tịch Hội hang động núi lửa Nhật Bản khiến tôi nghĩ đến Phú Sĩ, ngọn núi lửa tráng lệ nổi tiếng của nước Nhật, cao tới 3.776 m, quanh năm tuyết phủ. Tuy đã nằm im từ năm 1707, Phú Sĩ vẫn được các nhà địa chất học xếp vào loại núi lửa còn sống, đang hoạt động, bất chấp con người khai thác du lịch nhộn nhịp, nó có thể phun trào trở lại bất cứ lúc nào.

Mới đây núi lửa Ontake cách thủ đô nước Nhật 200km bất ngờ tỉnh giấc vào ngày 27/9/2014, trút những trận mưa tro bụi, đá tảng xuống làng mạc làm thiệt mạng và mất tích gần 50 người.  Tiếp đó, ngày 25/11 núi lửa Aso nằm trên đảo Kyushu sau gần 20 năm ngủ yên lại bắt đầu rung chuyển và phun lên trời những cột khói bụi cao cả nghìn mét, khiến các hãng hàng không nước này phải hủy 49 chuyến bay.

< Bà Tuất và ông Honda trước đỉnh núi lửa Chư B’lưk.

Khả năng hoạt động của Fuji, ngọn núi nổi tiếng và cao nhất nước Nhật vẫn không ngừng được quan tâm dù đợt phun trào gần đây nhất của nó đã cách đây hơn 3 thế kỷ. Thậm chí các nhà khoa học còn cảnh báo nguy cơ tàn phá cuộc sống 95% dân số nước này nếu xảy ra đợt phun trào núi lửa lớn trong trăm năm tới. Vì thế, các công trình nghiên cứu về núi lửa luôn được Nhật Bản đặc biệt quan tâm.

Tuy vậy, kích thước hang động núi lửa ở Nhật Bản lại không lớn lắm. Lần đầu tiên đặt chân vào lòng hang động nham thạch Dray Sáp, ông Tachihara không khỏi sửng sốt trước chiều kích khổng lồ hiếm gặp của nó và vẻ đẹp nghiệt ngã của những dòng nham thạch chảy tràn ra mọi phía.

Dòng dung nham Cao nguyên Dray Sap

Từ năm 2007, khi triển khai đề tài “Nghiên cứu di sản địa chất để xây dựng công viên địa chất và bảo vệ môi trường khu vực thác Trinh Nữ, huyện Cư Jut, tỉnh Đắc Nông” do UNESCO tài trợ, các chuyên gia Bảo tàng Địa chất Việt Nam đã phát hiện các hang động trong vùng đá basalt ở Tây Nguyên, đã đăng tin này vào tạp chí chuyên ngành và công bố tại nhiều hội nghị khoa học trong và ngoài nước.

Bảo tàng Địa chất cũng đã đề xuất dự án “Nghiên cứu điều tra di sản địa chất liên quan đến hoạt động núi lửa Tây Nguyên, Việt Nam và các giải pháp bảo tồn phát triển bền vững” , hướng tới việc bảo tồn và khai thác tổng thể các giá trị di sản cho khu vực Tây Nguyên, trong đó có tỉnh Đăk Nông. Đáng tiếc, có lẽ do nguồn vốn khó khăn và “bụt nhà chưa thiêng”, nên dự án này đã bị quên lãng trong suốt nhiều năm.

Bản tin đầu tiên về hang động núi lửa ở Đắk Nông đến với nước Nhật- nơi hơn 200 triệu dân đang sống trên vành đai núi lửa, lập tức được các chuyên gia hang động đặc biệt chú ý, và TS Tachihara Hiroshi - khi đó đang là Chủ tịch Hội Hang động Núi lửa Nhật Bản đã sang Việt Nam, đến tận các buôn làng định cư dọc sông Sêrêpôk trò chuyện với đồng bào các dân tộc bản địa. Dulichgo

Đối với đồng bào, các hang đá sâu hun hút khuất sau cây lá rừng già và những rèm thác nước Day Sap, Dray Nu, Gia Long nhiều thập kỷ qua đơn giản chỉ là nơi quen thuộc mà họ thường vào giăng lưới bắt dơi về làm thức ăn. Nghe nhà khoa học hỏi , họ thật thà trả lời: “Hang động quanh vùng này nhiều lắm, toàn dơi trong đó, có gì lạ đâu ?”!

Là một tổ chức phi lợi nhuận, phải tự bỏ tiền túi thực hiện việc nghiên cứu nên sau vài chuyến tìm kiếm thăm dò ngắt quãng, tới giữa năm 2014, TS Tachihara mới kết hợp được với TS La Thế Phúc-Giám đốc Bảo tàng Địa chất Việt Nam  triển khai chuyến khảo sát lần thứ tư ở khu vực này với quy mô sâu rộng,  làm sáng tỏ dần quá trình hình thành và sự biến đổi tuyệt vời của hệ thống hang động dung nham.

Tận mắt thấy đường vào hang động cách không xa các điểm tham quan du lịch, lại có xe khai thác gỗ củi và những người đi rẫy về thường cắp theo những khối đá lạ ngược ra, chúng tôi càng tin rằng việc địa phương kết hợp với các nhà khoa học tổ chức đầu tư nghiên cứu, bảo vệ và khai thác giá trị của hệ thống hang động núi lửa quý giá đang được các nhà khoa học tạm đặt tên “Dòng dung nham Cao nguyên Dray Sap”, trên tiến trình xây dựng công viên địa chất là hết sức cấp thiết, không thể chần chừ thêm nữa.

Theo Hoàng Thiên Nga - Hường Thảo (báo Tiền Phong)
Du lịch, GO!

Phát hiện hang núi lửa lớn nhất ĐNÁ ở VN

(VNE) - Lần đầu tiên Việt Nam với sự hỗ trợ của các nhà khoa học Nhật Bản đã phát hiện được hệ thống hang động núi lửa lớn nhất Đông Nam Á với chiều dài 25 km ở tỉnh Đăk Nông. Đây là kết quả của quá trình nghiên cứu di sản công viên địa chất thuộc tỉnh Đăk Nông từ năm 2007 của nhóm các nhà khoa học thuộc Bảo tàng địa chất Việt Nam (Tổng cục Địa chất và Khoáng sản) và các nhà khoa học Nhật Bản.

Sau 7 năm nghiên cứu, các nhà khoa học thuộc Bảo tàng địa chất Việt Nam (Tổng cục Địa chất và Khoáng sản) cùng các nhà khoa học Nhật Bản đã tìm thấy hệ thống hàng chục hang động núi lửa trong đá bazan ở huyện Krông Nô, tỉnh Đăk Nông. Hang dài 25 km từ miệng núi lửa buôn Choar dọc theo chiều dài sông Sêrêpôk đến khu vực thác Dray Sáp.

Đây là hệ thống hang động hiếm gặp bao gồm hàng chục hang động và miệng núi lửa hình thành từ quá trình phun trào dung nham, được cho là cách đây hàng triệu năm. Hang động nằm trong rừng sâu, chưa ghi nhận dấu vết của con người nhưng có nhiều loài vật sinh sống.

Trong đó, giới chuyên gia khảo sát chi tiết 3 hang và phát hiện một hang động núi lửa lớn có chiều dài hơn một km, được tạm gọi là C7. Theo đánh giá của các nhà khoa học Nhật Bản, đây là hang động núi lửa lớn nhất Đông Nam Á.

Hang lớn nhất có chiều dài gần 1.100 m, bên trong rộng hàng nghìn mét, có cấu trúc độc đáo và đặc trưng của hang động núi lửa với dòng dung nham phun ngược.

Một số cửa hang nhìn từ phía trong ra ngoài, với khung cảnh thiên nhiên núi rừng hùng vĩ. Dulichgo

Nhiều cửa hang rộng hàng trăm mét, sâu vào lòng đất hàng nghìn mét, có những cấu trúc có giá trị về mặt khoa học.

Nhiều cửa hang rộng hàng trăm mét, sâu vào lòng đất hàng nghìn mét, có những cấu trúc có giá trị về mặt khoa học. Phía trong đường hầm có những tảng đá vuông vắn được sắp đặt ngay ngắn.

Trong hang động có nhiều cấu tạo đặc trưng cho quá trình phun trào như các ngấn dung nham, dòng chảy dung nham, hốc sụt; cùng các di tích thực vật và quá trình đông cứng dung nham bazan xảy ra cách đây hàng triệu năm.

Thạch nhũ trên nền hang động tạo thành những hình thù sinh động.

Hang này nối liền với hang khác qua ngách ngăn chỉ một người chui lọt. Dulichgo

Nhiều hang động có cửa hang cao hàng chục mét. Để xuống phải dùng đến thang dây chuyên dụng.
UBND tỉnh Đăk Nông đang phối hợp với Bảo tàng Địa chất Việt Nam xây dựng đề cương quy hoạch hệ thống hang động dọc sông Sêrêpốk thành công viên địa chất toàn cầu.

Theo Kh.Uyên (Vnexpress)
Du lịch, GO!

Hang Ông Giáp ở Quảng Bình

Ngược con đường 10 huyền thoại, chúng tôi lên xã Ngân Thủy (huyện Lệ Thủy), ghé thăm lại nơi đã từng in dấu chân Đại tướng Võ Nguyên Giáp năm xưa, nơi người dân Vân Kiều vẫn gọi nó bằng cái tên trìu mến - "Hang Đại tướng", nơi mà câu chuyện về vị Đại tướng lừng danh vẫn được bà con kính cẩn lưu giữ và kể cho nhau nghe.

Ở xã Ngân Thủy, huyện Lệ Thủy (Quảng Bình) có một quần thể hang động tuyệt đẹp mang tên hang Ông Giáp. Đó là nơi Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng trú ẩn làm việc và bộ đội Trường Sơn nghỉ chân trước khi hành quân vào chiến trường miền Nam.


< Trên bức tường đá phía đông của hang vẫn còn rõ dòng chữ: "1- 1972- đoi co".

Người Vân Kiều xã Ngân Thủy (Lệ Thủy, Quảng Bình) tự hào kể rằng bản làng họ là nơi Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng đến thị sát một thời gian để nghiên cứu địa hình, tìm cách chi viện cho chiến trường miền Nam vào những năm 1972-1973. Ngày đó, Đại tướng từng ở trong hai hang động dọc rặng núi đá vôi Khe Sung, cạnh đường 10 nối đông và tây Trường Sơn.

Từ “nhà hát lớn” của bộ đội Trường Sơn

Chúng tôi được anh Hồ Lâm Hậu, người địa phương, dẫn đường vào hang Ông Giáp. Đó là một hang động nước, phần ngoài được tôn cao để kê bục làm việc. Nước trong hang không biết từ nguồn nào nhưng trong vắt, lội ngập thắt lưng. Qua một ngách nhỏ là một buồng hang lớn, rộng chừng 30 m, đi sâu đến 50 m, trong đó là thế giới của thạch nhũ lung linh, vàng óng, đẹp đến mê hồn. Dulichgo

< Lối vào hang Ông Giáp ở Khe Son đầy thạch nhũ với nhiều hình thù lạ lẫm, đẹp mê hồn.

Một trong những người già nhất vùng là ông Hồ Văn, năm nay đã 80 tuổi, cho biết trước đây hang động này có tên là hang Khe Sung, vì con suối chảy ra từ hang động có nhiều cây sung. Nhưng sau ngày Đại tướng vào ở để làm việc, người dân tự đặt tên và gọi là hang Ông Giáp một cách tôn kính để ghi nhớ công lao của vị tướng tài ba của dân tộc.

Thật ra, trong vùng còn có một hang động khác cũng được đặt tên là hang Ông Giáp, đó là hang ở Khe Son, cách hang Khe Sung chừng 1 km. Đấy là một khu phức hợp kỳ công đầy tuyệt tác của thiên nhiên.

Chúng tôi được người dân địa phương vạch rừng tìm đến, đường dẫn lên hang có 150 bậc cấp dưới tán cây rậm rạp. Vết tích trên tường ghi là xây dựng trong những năm 1970. Dòng chữ màu đỏ ghi “Sở chỉ huy” vẫn còn tươi nguyên. Các con số ngày tháng vẫn còn lộ rõ. Muốn vào hang động phải lách qua một ngách nhỏ, chỉ một người mới chui qua lọt.

Chúng tôi lách người khẽ bước vào, một hành lang rộng rãi dẫn vào một khán phòng khổng lồ. Trong đó đủ cho khoảng 500 người cùng làm việc, có lỗ thông hơi hút khí từ ngoài vào. Đang ở trời nóng bức, vào khán phòng được hưởng không khí mát rượi. Khán phòng được xây dựng tường dày, đổ mái bằng, trên các bức vách vẫn còn đó đường dây điện đài, dấu tích của một thời chưa xa. Theo lối dẫn nhỏ, chúng tôi lên tầng hai của hang động, lối xây cất kiên cố, chắc chắn, trên đó rộng hơn ở tầng dưới, đủ chỗ cho cả ngàn người. Dường như mọi việc của mấy chục năm trước chỉ vừa diễn ra từ hôm qua, thấy đâu đó một không khí nhộn nhịp cho chiến dịch đánh vào Hạ Lào của mùa khô 1972 năm xưa.

Đi ngược lên dãy núi Khe Sung chừng một cây số nữa chúng tôi gặp hang Văn Công, một hang động thoáng rộng, nhiều thạch nhũ kỳ lạ. Nơi đây, các đoàn quân ra trận vào Nam từng ghé lại để thưởng thức các tiết mục văn nghệ do các văn công biểu diễn.

Cựu chiến binh Đinh Tấn Lực, người từng phục vụ trong hang Văn Công trước đây, cho biết: “Chúng tôi hát trên bục cao, dưới lòng hang là vài ngàn bộ đội, có khi con số lên đến cả 3.000 trong lòng hang này. Nhiều khi đang diễn văn nghệ, máy bay địch đến do thám, rồi trút bom nhưng mọi sự vẫn an toàn, bộ đội vẫn nghe hát để ngày mai lên đường”. Thiếu tướng Phan Khắc Hy, nguyên Phó Tư lệnh Bộ đội Trường Sơn, nói: “Đó là những cơ sở an toàn và vững chắc, bí mật và bất ngờ, kín đáo để bộ đội yên tâm hành quân, nghỉ ngơi và điều dưỡng”.

Đến nơi dừng chân của vó ngựa Cần Vương

Bản Cửa Mẹc cũng thuộc xã Ngân Thủy, nằm dưới dãy núi Cửa Mẹc hùng vĩ, nơi đó có hang Vàng sừng sững trải qua hàng triệu năm với nhiều dấu tích thời gian. Tương truyền, thời kỳ Cần Vương, khi bôn tẩu ra tây Quảng Bình và Hà Tĩnh, vua Hàm Nghi đã từng ghé hang này trú chân. Ở đây, người Vân Kiều trong vùng vẫn truyền ngôn câu chuyện về đoàn tùy tùng xa giá đã chôn trong hang một khối lượng lớn vàng trong đó.

Chuyện kể rằng những năm cuối thế kỷ 19, có hai người Vân Kiều lạc vào hang, đốt đuốc trú trong đó ba ngày. Ngoài trời mưa tầm tã, nước ở trên đỉnh núi trôi tuột vào lòng hang, chảy xối xả ở một lỗ thông hơi, dòng nước xói dần bụi bặm đất đai ở góc hang. Trong ánh lửa bập bùng, thấy lóe lên vật dụng màu vàng, hai người Vân Kiều liền đến xem và phát hiện nhiều đồng tiền vàng, một số kiếm báu, các đồ đồng. Họ về kêu dân làng đi đào, phát hiện rất nhiều vàng trong hang.

Thời đó có một thủ lĩnh trong vùng theo tiếng gọi Cần Vương đã đến động viên dân bản nộp lại cho người đại diện của vua Hàm Nghi từ Minh Hóa vào. Họ nộp hết cho nhà vua. Và từ đó hang Vàng được định danh.

Câu chuyện cứ hư hư, thực thực. Chúng tôi hỏi những người Vân Kiều già ở Cửa Mẹc như ông Hồ Vừ (75 tuổi) thì được trả lời: “Mình nghe người xưa kể thế chứ chưa thấy vàng trong đó bao giờ. Chắc bố mình hay ông nội mình thấy mới kể cho mình nghe thôi”.

Chúng tôi bước vào bên trong hang Vàng. Một không gian lộng lẫy, cổ xưa hiện ra. Quanh hang có đến ba cửa và bốn lỗ thông hơi tự nhiên. Nơi cao nhất khoảng 50 m, rộng nhất hơn 40 m. Có một buồng hang ở tầng thứ hai rộng đến 70 m, nơi đó được dùng làm khán phòng hội họp thời chiến, có thể chứa hơn 2.000 người. Điều đặc biệt của hang động này là được cải tạo, xây dựng nền hang bằng phẳng để làm nơi chứa hàng và nghỉ ngơi tránh bom đạn. Trên vách hang có đề từ một bài thơ bằng nét than của bộ đội ngày xưa: “Trăng lên đỉnh núi trăng tà/ Sao không đứng đó xem ta bốc hàng/ Bên anh thi với bên nàng/ Đố ai ghi được chữ vàng chiến công”.

Thạch nhũ trong hang vẫn còn nguyên vẹn với những cột trụ tự nhiên cao hàng chục mét, những bức tường thạch nhũ chạy dài ngút ngát. Chúng không cũ nát vì khói thuốc của bom đạn mà vẫn tươi nguyên những tí tách từ dòng nước trên đỉnh núi.

< Bức tường thạch nhũ ở hang Vàng.

Sự cuốn hút của hang Vàng còn có một dấu ấn khác. Ở cuối căn phòng hơn 1.000 m2 là vương quốc của loài dơi. Chúng đông dễ chừng đến cả hàng triệu con. Tiếng đập cánh của chúng vù vù như tiếng động cơ trực thăng bên tai. Dưới nền đất là bãi phân của chúng dày đến 3 cm. Người dân địa phương nói vào khu vực đó không nên hút thuốc hoặc dùng lửa, nếu không coi chừng ngọn lửa sẽ bùng lên bởi nơi đây chứa đầy khí metan do phân dơi sinh ra. Thấy động, đàn dơi đang nằm treo tít trên trần hang bỗng giật mình vỗ cánh bay loạn xạ từng lớp, từng lớp ngỡ như không bao giờ hết.

Có thể nói vẻ đẹp nguyên sơ của hang Ông Giáp và hang Vàng vẫn còn nguyên sơ, kỳ vĩ. Tuy vậy, các hang động ở đây đang gióng lên nỗi lo cần được bảo vệ. Hang Ông Giáp ở Khe Sung đang bị bôi bẩn bởi những người địa phương đưa bia và thực phẩm vào ăn nhậu. Trong khi đó, hang Ông Giáp ở Khe Son lại bị ai đó vẽ bẩn lên mặt tường. Đó là chưa nói hang Văn Công hiện đang bị người dân tìm bẻ thạch nhũ về làm hòn non bộ. Duy chỉ có hang Vàng ở Cửa Mẹc là nguyên vẹn vì người trong vùng không cho người lạ vào phá phách.

Theo Minh Quê (báo Pháp Luật TPHCM)
Du lịch, GO!

Ký sự đường 10 - Kỳ 2: Hang Đại tướng

Khám phá hang Thiên Thủy, Hà Giang

Nằm tận cuối đất Hà Giang, từ huyện Xín Mần, phải đi qua đất Lào Cai hơn chục mét rồi ngược lên đỉnh núi mới đến được miệng hang Thiên Thủy, người địa phương gọi là hang Hoa Đá. Hang thuộc xã Nàn Ma, huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang.

Từ đầu lối đi nhỏ dẫn lên hang Thiên Thủy có một khối đá nhô lên từ lòng đất trông như đầu rùa. Người dân địa phương từ lâu đã buộc vào đó sợi vải đỏ, đánh dấu như là linh vật, là vật thiêng để tổ chức cúng thần vào ngày 20 tháng giêng âm lịch hằng năm.

Người già kể với tôi, hôm đấy người Mông trong vùng mang lợn to khoảng 50-60 kg lên đến trước đầu rùa để làm lễ. Thầy cúng sẽ xin các vị thần trên núi cho mùa màng tươi tốt, xóm làng bình yên, con người khỏe mạnh. Lễ xong bà con mang khèn ra thổi, vật lợn nấu thắng cố. Xóm có bao nhiêu nhà, nhà có bao nhiêu người cứ đúng hôm 20 tháng giêng là đưa nhau ra mỏm đá, ăn uống, cười nói với nhau như ngày hội.

Cũng bởi có kiêng, có sự tôn trọng thần linh nên hang Hoa Đá đến nay vẫn được người địa phương gìn giữ cẩn thận như bảo vệ ngôi nhà của các vị thần. Nhờ đó, hệ thống thạch nhũ đặc trưng của núi đá vôi chưa hề bị xâm hại bởi con người.

Trở lại hành trình lên hang Thiên Thủy, từ mỏm đá đầu rùa phải đi men theo lối mòn chạy giữa nương ngô, có những lúc phải lom khom đi qua bờ ruộng bậc thang, trèo qua vài khối đá tai mèo sắc nhọn mới lên được đỉnh núi có miệng hang.

Lối vào hang Thiên Thủy không to, rộng như lối vào động Phong Nha (Quảng Bình). Nó chỉ là một hốc đá đủ cho con người chui lọt. Tuy nhiên, phía lòng hang và lối ra ở bên kia quả núi sẽ rộng hơn. Dulichgo

Khảo tả của các đoàn khảo sát cho thấy hang có chiều dài chưa đến 350 km, nơi rộng nhất 33m, nơi hẹp nhất là 4m, chiều cao từ nền hang đến trần chỗ cao nhất là 23m. Hệ thống giao thông trong hang như chiếc xương cá. Có một lối đi chính, đủ nhỏ đi vắt qua khi thì trên nền hang, khi thì lội qua nước, khi bám trên thành hang.

Trong hang có nhiều khối thạch nhũ đồ sộ, với nhiều kích thước, hình dáng khác nhau dễ làm người khám phá liên tưởng đến những con vật khổng lồ, hoặc những hình tượng ông tiên, ông phật trong cổ tích. Lòng hang có một hồ nước cạn, chỉ sâu đến đầu gối chân đủ để mọi người ngâm chân, hưởng thụ sự mát lạnh của nước khe đá.

Với vẻ đẹp hoang sơ, có giá trị về mặt thẩm mỹ, hang Thiên Thủy mới đây đã được Chính phủ đưa vào danh mục danh thắng quốc gia cùng với di sản văn hóa phi vật thể Tết khu cù tê của dân tộc La Chí, xã Bản Díu, huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang.

Tết khu cù tê là một di sản văn hóa mang đậm bản sắc của cộng đồng dân tộc La Chí. Tết này là dịp để những người trong dòng họ gặp nhau, đến ngày Tết, dù ở xa đến đâu người dân cũng quay về sum họp với gia đình, dòng tộc của mình, cùng ăn uống hàn huyên tâm sự, nhớ ơn tổ tiên, đồng thời cầu cho cuộc sống ấm no, gia đình hạnh phúc. Chính vì vậy mà Tết này được cộng dồng dân tộc La Chí lưu truyền từ đời này sang đời khác.

Theo An Ninh Hải Phòng
Du lịch, GO!